انسانها موجوداتی اجتماعی هستند. این که انگیخته‌ی این اجتماعی بودن یک غریزه است یا یک اضطرار و اجبار، در ماهیت این ادعا خللی وارد نمی‌کند. پیامد و ضرورت یک اجتماع، تعریفِ حدود وثغور منافع کسی (حقوق) در مقابل منافع دیگری (تکلیف) است. این بدیهیات بلافاصله این پرسش سهمگین را پیشروی بشر متجدد می گذارد که چه کسی یا چه کسانی و بر اساس کدام روش، این مشروعیت را می یابند که در کوچکترین نهاد اجتماعی یعنی خانواده تا بزرگترین سپهر اجتماعی یعنی عرصه بین الملل برای این مرزگذاری اعمال نظر نمایند؟
مواجهه انسان پیشامدرن را می توان به روشنی در اسطوره ها با تحلیل کهن الگویی بازشناخت. در اين گونه تحليل كه توسط #‏فرويد برساخته شده و توسط #يونگ به كمال رسيد، نشان داده مي شود كه أساطير گذشته كه مشتركات عجيب و باورنكردني با هم دارند بسيار بيش از يك قصه معمولي هستند و منعكس كننده باورهاي اصيل انسان هستند.
بی تردید، معروفترین نماد اسطوره ای پدرسالاری، #زئوس است. کرونوس، پدر زئوس، شنیده بود که توسط یکی از فرزندانش سرنگون خواهد شد. به همین دلیل فرزندان خود را می‌بلعید. اما زئوس که فرزند ششم بود توسط مادر و مادر بزرگ (!) نجات پیدا مي كند. سپس #زئوس پدر را سرنگون مي كند و بچه‌های بلعیده شده را بیرون مي آورد و او را تا ابد زندانی و اخته مي كند. زئوس نيز مي شنود كه دخترش از متيس از نظر عقل و خرد همتاي او خواهد بود. او با حيله اي #متيس را مي بلعد اما ٩ روز بعد آتنا از مغز او متولد مي شود اما هيچگاه بر پدر نمي شورد. او به واسطه اين خردمندي و در عين حال فرمانبرداري آنچنان مورد علاقه پدر قرار مي گيرد كه تنها فرزندي بود كه اجازه بازي با آذرخش پدر را داشت و از اين جهت محسود سايرين قرار مي گيرد. تقريباً نيمي از ايزدان، الهه (خدابانو) هستند. مهربانترين آنها با زئوس، آتنا است، #هرا به دليل زنبارگي با زئوس بر سر مهر نيست و سايرين رابطه خنثي و عمدتاً درخواستي از زئوس دارند و گويا هيچيك با نظام پدرسالاري مشكلي ندارند. در اسطوره ها هركس بر پدرسالاري مي شورد سپس همان مشي را دنبال مي كند. از شخصيتهايي كه كمتر از او سخن به ﻣﻴﺎﻥ آمده، متيس است كه زئوس او را به همان شرحي كه رفت مي بلعد. او حتي بعد از به دنيا آوردن آتنا در درون زئوس، تا به أبد در او مستور مي ماند. در كتاب انواع زنان شينوا بولدن معتقد است كه: ((ديگر وقتش است، متيس از بطن زئوس برون آيد.)) اگرچه من گمان مي كنم اين تهديد به طور فزايندي وجود دارد كه او نيز پس از سربرآوردن همان راه زئوس را برود! در این یادداشت با عنوان اسطوره مادر تمام! بیشتر به این موضوع پرداخته‌ام.

پدرسالاري كه اشتباهاً با مردسالاري يكي انگاشته مي شود، يك مشروعيت بخشي است كه بيشتر سويه جايگاهي دارد تا جنسيتي، اگرچه در طول تاريخ عمدتاً توسط مردان تصاحب شده است. در اين تلقي كسي به دليل يا دلايلي اين مشروعيت را مي يابد يا براي خود به رسميت مي پندارد كه نظر خود را بر نظر ديگران برتر بداند. پدرسالاري يعني من بيشتر و بهتر از تو مي دانم و براي اين ادعا، خود را از اقامه هر برهاني كه آن را توجيه كند، مستغني مي بينم!
ما انسانهاي متكبر امروزي كه با يك گوگل كردن به تقريباً و توسعاً همه دانش بشر دسترسي داريم خيلي بيشتر از پدرانمان، مستعد پدرسالاري هستيم و در عين حال بيش از همه آنها داعيه دار تنفر از پدرسالاريم! اما اين تنفر كافي نيست و اگر باعث شود كه گمان كنيم به طور كلي از آن بري هستيم، به اصطلاح يونگينها به #سايه مي رود كه خطرناكترين وضع ممكن است.
اگر همه آنچه رفت را ضرورت كنارنهادن پدرسالاري فرض كنيم، پرسش فربهي كه در پي آن خواهد آمد راهكار رهايي از آن خواهد بود. به زعم من #مصطفي_ملكيان در كتاب راهي به رهايي، آدابي را با ما در ﻣﻴﺎﻥ گذاشته است كه مي توان به خوبي به كارمان بيايد. او پيشنهاد مي دهد كه: (( شيفتگي و تعلق دائمي به هر عقيده اي را كنار گذاريم و با بكاربستن تعقل و تفكر نقادانه و تفكيك مسأله از مسأله نما، تشكيك و انتقاد به هر عقيده اي در هر زمان و توسط هركس را محتمل بدانيم و با تمام وجود پيآمدهاي اين رويكرد را بپذيريم. ))
آنقدر كه من مي فهمم با فروكاستن روح پدرسالاري در ﻣﻴﺎﻥ مان، با آدابي كه شرح آن رفت، تدريجا به تواضع متخلق مي شويم و بعد از شنيدن نظرگاههاي گوناگون له يا عليه يك راي، تدريجاً راي خود را با حداقل قيود مطلق ممكن تقرير كنيم. آنچه حرف آخر را مي زند نه جنسيت، نه جايگاه، نه سن و سال بلكه منطق و استدلال و عقلانيت است و در آن جايي كه سلايق مطرح است، چه خوب است كه تواضع و عدالت، راه تصميم و اختيار را براي ديگري نيز باز گذارد و فراتراز آن، بايد حق بر خطا بودن و حق تجربه ي شخصي، مثل آب و غذا، مثل هوا، مثل احترام، حق همه آدميان است.