انیشتین می گفت سختترین کار ما آدمیان فکر کردن است. اگر این گفته را بخواهیم به زبان معرفتشناسانه صورتبندی کنیم سخت ترین کار شاید، تشخیص معرفت از شبه معرفت و غیرمعرفت است. ما آدميان خواسته يا ناخواسته براي به كرسي نشاندن آنچه باور داريم معرفت (دانش) است گاهي ناخواسته دچار مغالطه مي شويم. این به وادی مغالطه در غلطیدن وقتی منافعی از ادعایی نیز حضور داشته باشد گاهی ارادی نیز می شود. اگر به تعريف سه مؤلفه اي از معرفت یعنی: باور صادق موجه كه تقريبا مورد وثوق جمهور معرفت شناسان است، باور داشته باشيم، معمولاً اين خطا در مؤلفه توجيه رخ مي‌دهد. پيش از اين در يادداشتي به فراخور بحثي دو نمونه مشهور مغالطه را توضيح دادم و در اين يادداشت در نظر دارم آنقدر که می فهمم دو نمونه ديگر از معروفترين مغالطات را با ذكر دو نمونه توضيح دهم.
يكي از متواترترين مغالطات، مغالطه پهلوان پنبه است. در اين مغالطه، مغالطه گر به جاي نقد مدعايي، ادعاي ديگري که معمولا سست نیز هست را بر مي گیرد و بر آن می تازد و آن را نقد مي كند. در اين مغالطه اگرچه به مدعاي اصلي نقدي وارد نمي شود اما به گونه اي مدعاي اصلي نزد مخاطب ناآگاه از مقام تصويب به ذيل كشيده مي شود.
ديگر مغالطه اي كه آن نيز شيوع قابل توجهي دارد، مغالطه كنه و وجه است. در اين مغالطه وجهي از چيزي مترادف با كل و ذات آن چيز ملحوظ مي شود و با انتقاد به آن وجه، در مقام تخطئه ذات و كنه آن چيز دیگر بر می آیند.
براي انضمامي تر شدن اين دو مغالطه ذكر مثالي مي توان روشنگر باشد:
ادعای اول: ((روزه نه تنها به سلامتي كمكي نمي كند بلكه بعضي از پزشكان معتقدند اين ميزان گرسنگي و تشنگي به هيچ روي به سلامتي كمك نمي كنند!))
ادعای دیگر: ((با گرسنگی اختیار (روزه) هیچگاه نمی تواند حال کسانی که به گرسنگی مجبورند را درک نمود!))
در این دو نمونه ابتدا با مغالطه کنه و وجه، وجوهی از یک حکم عبادی و نه فقهی! مانند سلامتی و درک حال محرومین مترادف با ذات و غایت آن چیز انگاشته شده چیزهایی که حداکثر کارکردهایی از کارکردهای روزه هستند و در گام دوم با تاختن به این پهلوان پنبه و در هم کوفتن آن، انکار ذات آن چیز اراده شده است.