ولایت یا دوستی

بررسی حادثه غدیر در آرای شیعه و سنی

پيامبر (ص) در قرآن دو جا مورد تهديد قرار مي گيرد:
يكي آنجا كه نص كتاب مقدس تاكيد مي كند كه اگر پيامبر (ص) به خداوند نسبت دروغي از طرف خود به جز آنچه بر او وحي مي شود دهد رگ قلبش را پاره مي شد (حاقه ٤٤-٤٧) و ديگري در جايي كه وحي مهمي را به كه معناي إكمال دين است كه اگر به دليلي مثل تبعات احتمالي آن انجام ندهد گويي رسالت خود را تمام و بالغ نكرده است. (مائده ٦٧).
به گواهي تاريخ، اين آيه از شمار آيات واپسين وحي شده به پيامبر خاتم (ص) است و بعد از انجام اين امر خطير از ياس كافران و كامل شدن دين و اتمام نعمت خود سخن مي گويد! (مائده ٣) اگر به تواتر غيرقابل انكار اتفاقات حج آخرين پيامبر خاتم (ص) بپردازيم كه به خوبي در كتاب مستطاب الغدير با ارجاعات به روايات أهل تسنن گردآوري شده است نمي توان از ارتباط اين دو آيه و پيامي كه پيامبر (ص) براي ابلاغ آن، اين همه وسواس و تاني به خرج مي دهد، إغماض كرد. پيامبر (ص) با دشواري فراوان منتظر نامدگان مي ماند و رفتگان را باز مي گرداند و خطبه مهم غدير را تقرير مي كند، آنهم با مقدمات قابل توجه كه پس از علي (ع) را أميرالمؤمنين و مولاي كساني كه خود مولاي آنهاست، مي خواند و أطاعت از او را بر همگان كه به تفضيل بر مي شمرد واجب مي كند. او به همين بسنده نمي كند و پس از آن از يكايك حضار براي اين نصب و معرفي بيعت مي گيرد، كاري كه سه روز به طول مي انجامد! اگرچه ميان ما و برادران أهل تسنن ما در تفسير و معناي مولا اختلاف نظر وجود دارد اما برهان ساده عقلاني براي رفع آن وجود دارد: پيامبر (ص) براي هر چيزي غير از نصب جانشين خود، حتي به تفسير برادران أهل تنسنن چيزي مثل توصيه به دوستي با علي (ع) اين همه دشواري بزرگترين جمعيت مسلمانان تا آن زمان متحمل كرده باشد، منطقي و عاقلانه نيست و بي ترديد مورد انتقاد واقع مي گشت. سووال كساني كه بعد از اين خطبه از او در خصوص وحياني يا نظر شخصي او بودن اين نصب سووال مي كنند نيز برهان ديگري دال بر چيزي فراتر از يك دوستي ساده است! در نظر بگيريد در آن دشواري جمعيت كثيري را گرد هم بياوريد كه با فلاني دوست باشيد!! و سه روز آن ها را براي تعهد به اين دوستي معطل نگه داري و از آنها براي آن بيعت و تعهد بگيري! حقيقتا بسيار دور از ذهن خواهد بود.
ساده انگاري است كه واقعه اي به گواهي آيات قرآن و قرائن تاريخي اين سان پر اهميت را به منظور توصيه به امري مستحب و تاكيد بر دوستي بدانيم و يا نصب جانشين براي پيامبر در واپسين روزهاي حيات شريفش را يك نظر شخصي و نصب خانوادگي ساده.