بن‌بست هستید یا بندرگاه؟

در جلسه مشترک عادل طالبی با محمدرضا شعبانعلی تعبیر جالبی توسط شعبانعلی به کار برده شده کهبه جان من نشست. او می‌گفت برخی آدمها بن‌بست (Dead End) هستند یعنی شما را به چیزی بیشتر ازخود ارجاع نمی‌دهند. می‌گویند آخرین مفهوم یا مقاله را می‌خواهید به سایت یا کانال من مراجعه کنید. تماممزیت آنها داشتند یک آدرس و شماره تلفن یا چیزهایی در همین حد هستند و با در اختیار دیگران قرارندادنشان به زعم خودشان مزیت ایجاد می‌کنند. در جوین شدن شرکت‌ها و یا تعبیر مطرح افیلیشن خصوصا در میان استارتاپ‌ها مفهوم دیگری با عنوان قفل کردن کسب‌وکارها دیگر به خود (Lockin) وجوددارد. به این معنی که به گونه‌ای کسب‌وکارت را به آنها وصل کن که جدا شدن از آن برای دیگری مقدورنباشد. میان پرسنل نیز یک تفکر قالب نیز وجود دارد. کارها را به گونه‌ای به خود گره بزن که بدون تو کار‌هاپیش نرود و این اتصال و ارتباط را روز به روز افزایش بده. این یک استراتژی است اما دنبال کننده‌ی اینشیوه که اعتمادبه‌نفس کافی ندارد با این کار اولین چیزی که قربانی می‌کند آسایش و پیشرفت خود است. او یک روز مرخصی نمی‌تواند برود و مجبور است دور و برش را از کسانی از خود کوچکتر هستند پرمی‌کنند و کاری که به او سپرده شده است به دلیل وابستگی تمام به او فقط تکرار می‌شود و هیچ رشد وتغییری را تجربه نمی‌کند. نقطه مقابل هم وجود دارد. نمی‌دانم اصطلاح دست‌بند طلایی به گوشتان خوردهیا نه! خیلی از کسب و کارها با دادن وام یا تسهیلاتی نیروی خوب خود را زندانی سازمانی می‌کنند. ایننگاه یا این سطح از اعتماد به نفس در زندگی شخصی و سیاست نیز قابل تعمیم است. رییس جمهوری کهبا هزینه تراشی برای مردم از هر واکنشی می‌ترساندشان (قبلا در یادداشتی با عنوان هزینه‌بتراش وحمایت جلب کن) معلم یا استادی که شیوه‌ی یافتن بهترین منابع را یاد نمی‌دهد والدینی که به کودک‌شانالقا می‌کنند که با جدا شدن از ما نابود می‌شوی. همسری که همسرش را برای دریافت مثلا پول به خودوابسته می‌کند در مقابل همسری که یک کارت مثلا پشتیبان با همان سقفی که خودش دارد را در اختیاردیگری قرار می‌دهد.

شاید بپرسید بعد از این همه مصداق راه‌کار چیست. مضمون جمله‌ای در پانزده سال مرا مفتون خود کرد. شاید نتوانم دقیق به یادش بیاورم اما مضمون آن این بودکه آسمان ماه را زندانی نمی‌کند بلکه شرایطی دارد که ماه آن را انتخاب می‌کند و از آن لذت می‌برد. لنگرگاهی باشید تا دیگران در شما گیرنیفتند بلکه ازشما پیش بروند. این نگاه اعتمادبه‌نفس و نگاه‌دهندگی و بخشندگی دنیا را نیاز دارد. یک خودشناسی و جهان‌بینی‌ عمیق.